Luận án Tiến sĩ Tác động của dao động tỷ giá hối đoái đến cán cân thương mại Việt Nam

MỤC LỤC
Danh mục từ viết tắt............................................................................................iv
Danh mục các bảng ........................................................................................... vii
Danh mục sơ đồ và hình vẽ............................................................................... vii
MỞ ĐẦU ...............................................................................................................1
1. Lý do chọn đề tài ..............................................................................................1
2. Những đóng góp mới của luận án...................................................................2
2.1. Về khoa học.....................................................................................................2
2.2. Về thực tiễn .....................................................................................................3
3. Bố cục luận án...................................................................................................4
Chương 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH VÀ HƯỚNG NGHIÊN
CỨU CỦA LUẬN ÁN..........................................................................................5
1.1. Tổng quan các công trình nghiên cứu đã công bố liên quan tới tác động
của dao động tỷ giá hối đoái đến cán cân thương mại......................................5
1.1.1. Tổng quan các công trình nghiên cứu đã công bố ở nước ngoài .................5
1.1.2. Tổng quan các công trình nghiên cứu đã công bố ở trong nước................17
1.1.3. Khoảng trống nghiên cứu...........................................................................19
1.1.4. Những vấn đề luận án sẽ tập trung nghiên cứu giải quyết.........................20
1.2. Hướng nghiên cứu của luận án..................................................................20
1.2.1. Mục tiêu nghiên cứu của luận án ...............................................................20
1.2.2. Các câu hỏi nghiên cứu ..............................................................................21
1.2.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu luận án.................................................21
1.2.4. Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu đề tài luận án..........................22
Chương 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG
CỦA DAO ĐỘNG TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI ĐẾN CÁN CÂN THƯƠNG MẠI .27
2.1. Cơ sở lý thuyết về dao động tỷ giá hối đoái và cán cân thương mại ......27
2.1.1. Tỷ giá hối đoái và dao động tỷ giá hối đoái...............................................27
ii
2.1.2. Cán cân thương mại và các yếu tố ảnh hưởng đến cán cân thương mại của
một nền kinh tế.....................................................................................................46
2.2. Mối quan hệ giữa dao động tỷ giá hối đoái và cán cân thương mại.......56
2.2.1. Cơ chế và hướng tác động của dao động tỷ giá hối đoái đến cán cân
thương mại............................................................................................................56
2.2.2. Cơ chế và các kênh tác động của trạng thái cán cân thương mại đến dao
động tỷ giá hối đoái..............................................................................................59
2.3. Mô hình phân tích đánh giá định lượng tác động của dao động tỷ giá
hối đoái đến cán cân thương mại......................................................................60
2.3.1. Lựa chọn mô hình ......................................................................................60
2.3.2. Lựa chọn phương pháp ước lượng để đánh giá tác động của dao động tỷ
giá hối đoái đến cán cân thương mại....................................................................63
2.3.3. Đo lường dao động tỷ giá hối đoái.............................................................66
2.3.4. Kiểm định tính dừng của các biến..............................................................69
Chương 3: TÁC ĐỘNG CỦA DAO ĐỘNG TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI ĐẾN CÁN
CÂN THƯƠNG MẠI CỦA VIỆT NAM..........................................................70
3.1. Khái quát dao động tỷ giá hối đoái và cán cân thương mại của Việt Nam ..70
3.1.1. Thực trạng dao động tỷ giá hối đoái của VND..........................................70
3.1.2. Thực trạng cán cân thương mại của Việt Nam ..........................................77
3.2. Phân tích định tính tác động của dao động tỷ giá hối đoái đến cán cân
thương mại của Việt Nam từ năm 2000 đến nay.............................................94
3.3. Phân tích định lượng tác động dao động tỷ giá hối đoái đến cán cân
thương mại của Việt Nam từ năm 2000 đến nay.............................................96
3.3.1. Ước lượng giá trị dao động tỷ giá hối đoái thực đa phương của VND......96
3.3.2. Mô tả các biến và số liệu..........................................................................101
3.3.3. Tính dừng của các biến ............................................................................102
3.3.4. Định lượng mô hình và phân tích kết quả................................................103
iii
3.4. Đánh giá chung tác động của dao động tỷ giá hối đoái đến cán cân
thương mại Việt Nam.......................................................................................113
3.4.1. Một số kết quả đạt được...........................................................................113
3.4.2. Một số tồn tại, hạn chế .............................................................................115
3.4.3. Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế .................................................119
Chương 4: GIẢI PHÁP ĐIỀU TIẾT TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI NHẰM CẢI
THIỆN TRẠNG THÁI CỦA CÁN CÂN THƯƠNG MẠI VIỆT NAM .....124
4.1. Bối cảnh, định hướng phát triển kinh tế và mục tiêu tạo lập trạng thái
cán cân thương mại Việt Nam thời kỳ tới năm 2030 ....................................124
4.1.2. Định hướng phát triển kinh tế Việt Nam từ nay tới 2030........................126
4.1.3. Mục tiêu tạo lập trạng thái cán cân thương mại Việt Nam thời kỳ tới năm
2030....................................................................................................................130
4.2. Giải pháp điều tiết tỷ giá hối đoái nhằm cải thiện trạng thái của cán cân
thương mại Việt Nam.......................................................................................132
4.2.1. Nhóm giải pháp đối với tỷ giá hối đoái....................................................132
4.2.2. Nhóm giải pháp phát triển cơ sở hạ tầng .................................................136
4.2.3. Nhóm giải pháp về cơ sở pháp lý.............................................................137
4.2.4. Nhóm giải pháp đối với hội nhập kinh tế quốc tế....................................138
4.2.5. Nhóm giải pháp đối với phát triển nguồn nhân lực .................................139
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.........................................................................140
TÀI LIỆU THAM KHẢO ...............................................................................143
PHỤ LỤC..........................................................................................................154